Dok se u dijelu Crne Gore uveliko pripremaju programi povodom dvije decenije od referenduma o državnoj nezavisnosti, pojedine opštine najavljuju da 21. maj neće obilježiti, među njima i Pljevlja, što ovoj odluci daje posebnu političku i društvenu težinu.

Predsjednik opštine Pljevlja Dario Vraneš saopštio je da u tom gradu neće biti organizovane proslave, uz kratko obrazloženje da „nema zainteresovanih“. Ta poruka, iako formalno svedena na administrativnu odluku, u suštini odražava dublje raspoloženje u sredini koja je i 2006. godine pokazala jasnu rezervu prema ideji nezavisnosti.

Pljevlja, kao jedna od opština sa snažnim srpskim identitetskim osloncem, i ovoga puta šalju signal koji prevazilazi lokalni kontekst. Izostanak svečanosti tu se ne tumači samo kao tehnička odluka, već kao pokazatelj distance dijela stanovništva prema državnom prazniku koji nije doživljen kao zajednički imenitelj svih građana.

Sličan stav zauzeo je i Herceg Novi, gdje je predsjednik opštine Stevan Katić naveo da obilježavanje ovog datuma nije u planu. Za razliku od ova dva grada, većina drugih lokalnih samouprava ili priprema programe ili se još nije izjasnila o načinu obilježavanja jubileja.

Glavni grad Podgorica najavljuje niz kulturno-umjetničkih manifestacija tokom maja, dok će centralnu proslavu, kako je saopšteno, organizovati Vlada. Na Cetinju se planira obilježavanje uz humanitarne aktivnosti i pokušaj da se troškovi umanje kroz donacije i sponzorstva.

Pojedine opštine već su opredelile i konkretna sredstva. Žabljak raspolaže budžetom za kulturno-sportske manifestacije od 170.000 evra, Kolašin je izdvojio 30.000 evra, dok će Danilovgrad za obilježavanje izdvojiti između 10.000 i 12.000 evra. Bar planira trodnevni program, a Tivat će obilježiti datum koncertom na Pinama, za šta je predviđeno više od 30.000 evra.

U Bijelom Polju najavljena je svečana akademija, dok će u Petnjici tokom maja biti organizovani okrugli stolovi, sportski događaji i koncert na otvorenom. U Plavu, Plužinama i više drugih opština još se razmatra način obilježavanja.

Istovremeno, dio lokalnih samouprava, među kojima su Andrijevica, Berane, Zeta, Kotor, Nikšić, Mojkovac, Gusinje, Rožaje, Ulcinj, Tuzi i Šavnik, nije odgovorio na pitanja medija o planovima za ovaj datum.

Podsjećanja radi, na referendumu 21. maja 2006. godine za obnovu državne nezavisnosti glasalo je 55,5 odsto građana, dok se 44,5 odsto izjasnilo za opstanak zajednice sa Srbijom. Upravo ta podijeljenost, koja nije vremenom iščezla, danas se ogleda i u različitom odnosu lokalnih sredina prema ovom jubileju.

U tom kontekstu, stav Pljevalja dobija poseban značaj. Odluka da se ne organizuje proslava, uz obrazloženje da ne postoji interesovanje, ukazuje da ni poslije dvije decenije nije uspostavljen jedinstven društveni konsenzus oko ovog datuma. Poruka Darija Vraneša tako se čita kao politički signal da u pojedinim sredinama 21. maj nije simbol zajedništva, već podsjećanje na liniju podjele koja i dalje postoji.