PODGORICA – Specijalno državno tužilaštvo i Specijalno policijsko odjeljenje ispituju da li je bilo zloupotrebe službenog položaja prilikom dodjele počasnog crnogorskog državljanstva biznismenu Naseru Ramaju, investitoru kompleksa „Porto Budva”, saznaje se iz više izvora.

U okviru izviđaja, prije desetak dana izjave su dali bivši premijer Dritan Abazović i nekadašnji ministar unutrašnjih poslova Filip Adžić. Oni su odgovarali na pitanja na osnovu koje dokumentacije, provjera i ekonomskih pokazatelja je donesena odluka da Ramaj bude upisan u Registar crnogorskih državljana.

Abazović je potvrdio da je u prostorijama Specijalnog policijskog odjeljenja dao izjavu u svojstvu građanina, ali nije iznosio detalje razgovora. Adžić se o saslušanju nije javno oglašavao.

Ramaj je zahtjev za prijem u crnogorsko državljanstvo po posebnom postupku podnio 28. avgusta 2023. godine, navodeći da je „veliki zaljubljenik u Crnu Goru” i da je smatra svojom državom. Zahtjev je riješen za svega dva mjeseca, iako postupci za dobijanje crnogorskog državljanstva u brojnim drugim slučajevima traju godinama.

Ministarstvo unutrašnjih poslova donijelo je 27. oktobra 2023. godine rješenje kojim je Ramaj upisan u Registar crnogorskih državljana. Samo četiri dana kasnije istekao je tehnički mandat Abazovićeve vlade.

Dodjeli državljanstva prethodili su pozitivno mišljenje Ministarstva finansija, bezbjednosna provjera Agencije za nacionalnu bezbjednost i prijedlog tadašnjeg premijera da MUP Ramaju odobri prijem po članu 12 Zakona o crnogorskom državljanstvu.

Ta odredba omogućava da osoba bude primljena u državljanstvo ukoliko je to od posebnog značaja za državni, naučni, privredni, kulturni, ekonomski, sportski ili drugi interes Crne Gore, zbog čega predstavlja izuzetak od redovne procedure.

Pozitivno mišljenje Ministarstva finansija dostavljeno je 2. septembra 2023. godine, svega pet dana nakon podnošenja zahtjeva. Abazović je potom, 14. septembra, predložio ministru Adžiću da se Ramaju dodijeli državljanstvo, uz obrazloženje da njegova kompanija realizuje višemilionski projekat „Porto Budva”, od značaja za crnogorsku ekonomiju.

U obrazloženju odluke navedeno je i da je Ramaj učestvovao u humanitarnim akcijama namijenjenim djeci i socijalno ugroženim porodicama.

Predmet izviđaja, međutim, jeste pitanje da li su nadležni organi prilikom odlučivanja raspolagali svim relevantnim podacima o poslovanju njegovih kompanija i njihovim poreskim obavezama.

U vrijeme kada je Ramaj podnio zahtjev, kompanija „Alart centar” nalazila se na spisku poreskih dužnika, dok je firma „Nova gradnja” bila u blokadi još od ljeta 2021. godine zbog duga od oko pola miliona evra.

Ispituje se kako ti podaci nisu predstavljali prepreku za pozitivno mišljenje nadležnih institucija i dodjelu statusa rezervisanog za osobe čiji je prijem ocijenjen kao naročito važan za Crnu Goru.

Narednog ljeta, Uprava policije podnijela je krivičnu prijavu protiv Ramaja zbog sumnje da je država oštećena za više od 2,2 miliona evra. Ramaj je nakon toga uhapšen, a potom, uz oduzimanje pasoša i druge mjere, pušten da se brani sa slobode.

Osnovno državno tužilaštvo u Kotoru podiglo je optužnicu protiv Ramaja, izvršne direktorke Valentine Grubović i kompanije „Alart centar Budva”, koju je Osnovni sud u Kotoru potvrdio u aprilu 2025. godine.

Oni se terete za utaju 2.235.000 evra. Prema navodima optužnice, Ramaj je od 2016. do 2023. godine davao naloge da dio notarskih zapisa o prodaji stambeno-poslovnih jedinica u kompleksu „Porto Budva” ne bude prikazan u poslovnim knjigama, kao i da se ne evidentira dio prihoda od prodaje apartmana.

Tužilaštvo tvrdi da je cilj takvog postupanja bio djelimično ili potpuno izbjegavanje plaćanja poreza i sticanje protivpravne imovinske koristi, čime je crnogorskom budžetu pričinjena šteta od najmanje 2.044.008 evra.

Ramaj, Grubovićeva i kompanija odbacuju krivicu, a postupak pred kotorskim sudom još nije okončan. Suđenja su više puta odlagana, između ostalog i zbog čekanja nalaza vještaka ekonomske struke.

Tri dana nakon što je potvrđena optužnica, premijer Milojko Spajić zatražio je od ministra unutrašnjih poslova Danila Šaranovića hitno pokretanje postupka za oduzimanje Ramajevog crnogorskog državljanstva.

Spajić je tada izrazio ozbiljnu sumnju u zakonitost njegovog prijema u državljanstvo, navodeći da je ono moglo biti stečeno na osnovu neistinitih podataka i obmanjivanja nadležnih organa u vezi sa poreskim obavezama.

„Smatram da slučaj Nasera Ramaja može štetiti vitalnim interesima Crne Gore na više nivoa, naročito ako se potvrdi da je počasno državljanstvo dodijeljeno bez adekvatne provjere ili na osnovu netačnih informacija”, naveo je Spajić.

On je upozorio i da bi eventualno dodjeljivanje počasnih državljanstava kao ličnih usluga, bez jasnih i provjerljivih kriterijuma, ugrozilo povjerenje građana u vladavinu prava i otvorilo prostor za klijentelizam i političku korupciju.

Izviđaj Specijalnog državnog tužilaštva trebalo bi da utvrdi da li su prilikom dodjele državljanstva sprovedene sve neophodne provjere, ko je raspolagao podacima o poreskim dugovanjima Ramajevih firmi i da li je neko od tadašnjih zvaničnika prekoračio ili zloupotrijebio službena ovlašćenja.