Samo nekoliko dana pošto je Liga socijaldemokrata Vojvodine – Vojvođani zvanično stala iza Studentske liste, pozvala svoje članstvo da je podrži i uključi se u njenu izbornu kampanju, iz iste stranke stigao je zahtjev koji otvara jedno od najosjetljivijih pitanja odnosa Srbije prema sopstvenim državljanima u rasijanju – oduzimanje srpskog državljanstva dvojnim državljanima koji ne žive u Srbiji, ukoliko ih LSV smatra učesnicima u izbornim zloupotrebama.

Glavni odbor LSV–Vojvođani je 10. septembra potvrdio podršku Studentskoj listi na parlamentarnim izborima, navodeći da će sa studentima biti „rame uz rame”. Predsjednik stranke Bojan Kostreš tri dana kasnije je i lično potpisom podržao listu i pozvao građane Vojvodine i cjelokupno članstvo LSV da se aktivno uključe u kampanju.

Samo nekoliko dana kasnije uslijedila je inicijativa koja bitno mijenja politički kontekst te podrške.

Tražili oduzimanje državljanstva i zabranu ulaska

LSV–Vojvođani je 17. septembra saopštio da će tražiti „hitno oduzimanje državljanstva i trajnu zabranu ulaska u zemlju” građanima Srbije koji imaju dvojno državljanstvo, ne žive u Srbiji i za koje ta stranka tvrdi da pristaju da budu „saučesnici u režimskoj izbornoj krađi”.

U obrazloženju je upotrijebljena i formulacija „uvozni glasači”.

„Pravo na glas nije oružje za opstanak diktature. Nećemo dozvoliti da uvozni glasači i fiktivne migracije kroje sudbinu onih koji zapravo žive, rade i plaćaju porez u ovoj zemlji”, saopštio je LSV.

Takva formulacija neizbježno otvara pitanje položaja velikog broja državljana Srbije koji žive van njenih granica, a naročito Srba u Republici Srpskoj, BiH, Crnoj Gori i širom dijaspore koji, pored srpskog, imaju i državljanstvo zemlje u kojoj žive.

Samo posjedovanje dvojnog državljanstva, međutim, nije nezakonito. Ministarstvo spoljnih poslova Srbije navodi i da pripadnik srpskog naroda koji nema prebivalište u Srbiji pod uslovima propisanim zakonom može steći srpsko državljanstvo, dok za pojedine kategorije iseljenika nije neophodan otpust iz stranog državljanstva.

Ustav kaže nešto sasvim drugo

Poseban problem za zahtjev LSV predstavlja Ustav Srbije.

Član 38 Ustava nedvosmisleno propisuje:

„Državljanin Republike Srbije ne može biti protjeran, ni lišen državljanstva ili prava da ga promijeni.”

Isti Ustav u članu 39 garantuje pravo građanina da se vrati u Srbiju. Zbog toga bi i ideja o „trajnoj zabrani ulaska” sopstvenom državljaninu zahtijevala odgovor na ozbiljna ustavnopravna pitanja.

Jednako važno, član 52 propisuje da svaki punoljetan i poslovno sposoban državljanin Srbije ima pravo da bira i bude biran i da je izborno pravo opšte i jednako.

Drugim riječima, državljanstvo i biračko pravo ne zavise od toga da li neko trenutno živi i plaća porez u Srbiji.

LSV studente nazvao „jedinom snagom”

Upravo zato je važan politički kontekst u kojem je ova poruka izrečena.

LSV nije tek jedna od stranaka koje su sa strane pozdravile studentske proteste. Njeno rukovodstvo je javno i organizaciono stalo iza Studentske liste.

Kostreš je 13. septembra pozvao cjelokupno članstvo svoje stranke da „masovno podrži Studentsku listu i aktivno se uključi u kampanju”, a studente je nazvao „jedinom snagom” koja može da donese korjenite političke promjene.

LSV je prethodno pozivao i pripadnike mađarske nacionalne zajednice u Vojvodini da potpisima podrže upravo Studentsku listu.

Šta o tome misle kandidati Studentske liste?

Za sada nema javno potvrđenih podataka da je Studentska lista prihvatila zahtjev LSV o oduzimanju državljanstva, niti da je takav prijedlog dio njenog programa.

Zato je potpuno legitimno postaviti im pitanje da li se od prijedloga jednog od svojih najglasnijih političkih podržavalaca ograđuju.

Posebno zato što je riječ o pitanju koje daleko prevazilazi jednu izbornu kampanju.

Srpsko državljanstvo imaju ljudi koji žive od Banjaluke i Trebinja, preko Podgorice i Beča, do Čikaga, Toronta i Sidneja. Među njima su brojni pripadnici srpskog naroda koji su državljanstvo Srbije stekli upravo zato što Srbiju smatraju svojom matičnom državom.

Ustav ih ne dijeli na „domaće” i „uvozne” državljane.