BEOGRAD – Po nalogu Višeg javnog tužilaštva u Beogradu, Ministarstvo unutrašnjih poslova podnijelo je krivičnu prijavu protiv vojnog analitičara Aleksandra Radića (54) zbog postojanja osnova sumnje da je izvršio krivično djelo pripremanje djela protiv ustavnog uređenja i bezbjednosti Republike Srbije iz člana 320 Krivičnog zakonika, kao i krivično djelo odavanje tajnih podataka iz člana 98 Zakona o tajnosti podataka.

Da se inicijali A. R. iz predmeta odnose na Aleksandra Radića ukazuje i činjenica da su njegov stan i kancelarija u junu pretreseni po nalogu Višeg javnog tužilaštva upravo u okviru istrage o tvrdnjama da je na protestu 15. marta 2025. godine upotrijebljen „zvučni top”.

Nakon što su, po naredbi sudije za prethodni postupak Višeg suda u Beogradu, obavljeni pretres i vještačenje mobilnog telefona oduzetog od osumnjičenog, kao i drugih elektronskih uređaja, utvrđeno je, kako navodi tužilaštvo, da postoje osnovi sumnje da je Radić izvršio navedena krivična djela.

Imajući u vidu da je osumnjičeni 24. juna 2026. godine napustio teritoriju Republike Srbije, Više javno tužilaštvo predložilo je sudiji za prethodni postupak Višeg suda u Beogradu da mu odredi pritvor jer se, prema navodima tužilaštva, nalazi u bjekstvu u inostranstvu. Pritvor je predložen i zbog opasnosti da bi u kratkom vremenskom periodu mogao da ponovi krivično djelo.

Istovremeno je zatraženo da sud naredi raspisivanje potjernice za Aleksandrom Radićem.

Prema navodima krivične prijave, postoje osnovi sumnje da je Radić, koristeći svoje kontakte sa za sada nepoznatim osobama zaposlenim u državnim organima, prikupljao informacije označene različitim stepenima tajnosti. Tužilaštvo sumnja da je na taj način neovlašćeno došao u posjed tajnih podataka koji su nosili oznake „strogo povjerljivo”, „povjerljivo” i „interno”.

Drugi dio prijave odnosi se na Radićeve javne nastupe i komunikacije poslije protesta održanog 15. marta 2025. godine u Beogradu.

Tužilaštvo sumnja da je Radić od 15. marta 2025. godine u javnosti predstavljao kao činjenice informacije koje mu nisu bile poznate niti dostupne, odnosno da je iznosio lažne tvrdnje o navodnoj upotrebi „zvučnog topa” od strane državnih organa tokom protesta na Trgu Slavija i u Ulici kralja Milana.

Prema ocjeni tužilaštva, to je činio u namjeri ugrožavanja ustavnog uređenja i bezbjednosti Republike Srbije.

U krivičnoj prijavi je detaljno rekonstruisana komunikacija koju je Radić vodio posredstvom više aplikacija neposredno poslije događaja u Ulici kralja Milana.

Kako se navodi, Radić je 15. marta 2025. godine u 20.24 časa posredstvom aplikacije „Signal” stupio u komunikaciju sa novinarkom televizije N1 S. K. Ona mu je, poslije kratkog razgovora, poslala link ka objavi na društvenoj mreži „Iks”, sa korisničkog profila pod nazivom „Alef Pendule”.

Na tom profilu bio je objavljen video-snimak iz Ulice kralja Milana, uz pitanje: „Koju ste tehnologiju koristili i šta je bio cilj ove intervencije?”

Novinarka je Radiću sugerisala da posebno obrati pažnju na 32. sekundu snimka.

Svega 29 minuta kasnije, u 20.53 časa, Radić je novinarki poslao poruku u kojoj je naveo da je upotrijebljeno zvučno oružje, opisujući ga kao američko neletalno sredstvo koje se koristi za onesposobljavanje. Istovremeno je tvrdio da je cilj njegove upotrebe bio „brutalan prikaz sile i dokaz arogancije”.

U 21.12 časova na portalu N1 objavljen je tekst sa Radićevom izjavom o navodnoj upotrebi „zvučnog topa”, a ista tvrdnja prenesena je u 21.30 časova u emisiji televizije N1 „Direktno”.

Prema navodima tužilaštva, to je bila prva medijska tvrdnja da je tokom protesta 15. marta u Beogradu upotrijebljen „zvučni top”.

Uporedo sa komunikacijom sa novinarkom N1, Radić je posredstvom aplikacije „Insatt Messenger” razgovarao sa narodnim poslanikom Z. P. o navodnoj upotrebi ovog sredstva.

Narednog dana, 16. marta, poslanik ga je upitao: „Šta misliš ti na kraju ko je aktivirao top?”

Radić mu je odgovorio: „E, to ne znam, nemam izvore, ali prvi tip mi je Vulinova paravojna grupa.”

Ova komunikacija, prema ocjeni tužilaštva, pokazuje da je Radić i sam priznao da nema izvore za tvrdnju o tome ko je navodno upotrijebio zvučno sredstvo, iako je u javnim nastupima iznosio kategorične ocjene o postupanju državnih organa.

Istog dana, 15. marta, u 20.56 časova, Radić je komunicirao i u jednoj „Viber” grupi sa novinarom Radio-televizije Srbije G. J. i urednikom agencije „Beta” V. K.

Novinar RTS-a je u 20.56 časova napisao: „Koristili su zvučni top, po NATO kvalifikaciji sonic weapon”, na šta je Radić odgovorio potvrdno.

Uporedo s tim razgovorima, Radić je posredstvom aplikacije „Telegram” komunicirao sa ruskim državljaninom V. O.

Ruski državljanin mu je u periodu od 21.58 do 22.23 časa napisao da je 2014. godine koristio „zvučni top” protiv somalijskih pirata i da to sredstvo „ne valja”. U toj komunikaciji je, prema navodima krivične prijave, prvi put u vezi sa događajem u Beogradu pomenut termin „infrazvuk”.

Radić je potom, u 00.07 časova, termin „infrazvuk” prenio u „Viber” grupu u kojoj su bili pomenuti novinar RTS-a i urednik agencije „Beta”.

Tužilaštvo je ukazalo i na kasniju promjenu Radićevih stavova.

Pošto je u sredstvima javnog informisanja i na društvenim mrežama objavljena fotografija uređaja predstavljenog kao navodni „zvučni top”, snimljenog ispred Doma Narodne skupštine, Radić je 19. marta oko 10.09 časova u istoj „Viber” grupi iznio tvrdnju suprotnu svojim prethodnim navodima.

„Ovo je PSY OPS”, napisao je Radić, koristeći izraz koji označava psihološku operaciju.

Iako, kako navodi tužilaštvo, Radić 15. marta 2025. godine u popodnevnim časovima nije bio prisutan u Ulici kralja Milana, u kasnijim javnim nastupima tvrdio je da posjeduje informacije da je upotrijebljen „zvučni top”.

Nakon razgovora sa ruskim državljaninom V. O. počeo je da iznosi tvrdnju da je upotrijebljen „infrazvuk”, dok su njegovi dalji javni nastupi, prema navodima prijave, bili usmjereni na stvaranje narativa da je vlast koristila nedozvoljeni uređaj, da je riječ o „pucanju u narod” i da je namjera bila da okupljeni građani budu povrijeđeni.

Radić je 15. marta u 22.24 časa u razgovoru na društvenoj mreži „Fejsbuk” sa novinarkom „Nedjeljnika” A. Ć. saopštio da zna koje je sredstvo upotrijebljeno.

U krivičnoj prijavi opisane su i nesuglasice između Radića i novinara RTS-a G. J, do kojih je došlo 16. marta u 13.13 časova.

Novinar RTS-a obavijestio je Radića da su ga u toj medijskoj kući pitali o navodnoj upotrebi „zvučnog topa” i da je odgovorio da ne želi da nagađa i time narušava svoj profesionalni integritet.

Radić mu je na to odgovorio da on može da narušava sopstveni integritet jer ima „ideološku podlogu borbe za istinu”.

Od 15. do 20. marta 2025. godine Radić je, uglavnom posredstvom „Fejsbuka”, intenzivno komunicirao i sa potpukovnikom Vojske Srbije i pilotom D. B. o događaju na protestu.

Radić je 18. marta iznio sumnju da se „zvučni top” možda nalazio na Palati „Albanija”.

Potpukovnik D. B. odgovorio mu je da je to nemoguće jer domet „zvučnog topa” iznosi do 600 metara.

Poslije dalje komunikacije, D. B. je obavijestio Radića da „definitivno nije bilo zvuka”, poslije čega je Radić iznio novu pretpostavku – da je možda upotrijebljen uređaj „vorteks”.

D. B. se ni sa tom pretpostavkom nije složio.

Radić je od 17. do 18. marta posredstvom aplikacije „Signal” komunicirao i u grupi Fakulteta dramskih umjetnosti, čiji su članovi, pored njega, bili studenti A. M. i M. M.

U jednom trenutku je u toj grupi iznio tvrdnju da je upotrijebljeno oružje koje emituje infrazvuk i da je riječ o uređaju „vortex canon 1000Xi”.

Student M. M. mu je odgovorio: „Da li znate da li imamo pored ovoga i vortex canon topove manjih dimenzija? Na osnovu analiza koje su nam uradili doktorandi i profesori, 1000Hi se mora čuti i nemoguće je da generiše infrazvuk.”

Radić je potom u grupu FDU poslao zvanično saopštenje Prvog osnovnog javnog tužilaštva u Beogradu.

Na to mu je student M. M. odgovorio: „To im je fora, skoro pa da ništa pogrešno nisu napisali, jer zvučni top stvarno nije korišćen, jer vortex canon koji je korišćen i nije zvučni top, nego skroz druga stvar koja funkcioniše po skroz drugom principu, a zvuk je samo nuspojava.”

Tužilaštvo navodi da su studenti FDU, na osnovu ovakvih komunikacija, 26. marta 2025. godine objavili video-snimak o upotrebi „nekog” oružja protiv demonstranata.

Prema sumnjama iznijetim u krivičnoj prijavi, tim video-snimkom pokušano je da se u javnosti ispravi prvobitna tvrdnja da je upotrijebljen „zvučni top” i da se umjesto nje plasira tvrdnja o upotrebi infrazvučnog oružja.

Na taj način su se, prema rekonstrukciji tužilaštva, tvrdnje o sredstvu koje je navodno upotrijebljeno tokom protesta mijenjale od „zvučnog topa”, preko „infrazvuka”, do uređaja „vorteks”, iako su pojedini Radićevi sagovornici dovodili u pitanje ili direktno odbacivali njegove pretpostavke.

O prijedlogu za određivanje pritvora i raspisivanje potjernice odlučiće sudija za prethodni postupak Višeg suda u Beogradu.

Krivična prijava i postojanje osnova sumnje ne predstavljaju utvrđenu krivicu, koja može biti ustanovljena isključivo pravnosnažnom sudskom odlukom.